Nagbabala si Ishak Mastura na ang paggamit ng rocket-propelled grenade (RPG) sa tangkang pag-ambush kay Shariff Aguak Mayor Akmad “Mitra” Ampatuan ay hindi karaniwang karahasan, kundi isang mapanganib na pag-eskala ng kakayahang militar na may seryosong implikasyon sa seguridad ng Bangsamoro at ng buong bansa.

Sa isang panayam, iginiit ni Mastura na ang pinakamahalagang isyu ay hindi ang motibo ng mga salarin, kundi ang kakayahan nilang gumamit ng heavy weapon sa broad daylight. Aniya, ang motibo ay maaaring hindi agad mabago, ngunit ang paglitaw ng ganitong uri ng armas sa kamay ng mga kriminal ay indikasyon ng malubhang kahinaan sa kontrol ng armas.

Binigyang-diin ng mambabatas na ang RPG ay kabilang sa mga heavy at crew-served weapons na dapat unang nade-decommission sa ilalim ng mga kasunduang pangkapayapaan. Dahil dito, iginiit niya ang pangunahing tanong: paano ito naka-leak at napunta sa mga gun-for-hire kung ang anggulo ng imbestigasyon ng pulisya ay tumutukoy nga sa ganitong grupo?

Ayon kay Mastura, kung totoo na kayang kumuha, bumili, o gumawa ng RPG ang gun-for-hire, mas lumalala ang banta dahil nagbubukas ito ng posibilidad ng proliferation—isang senaryong maaaring magpataas ng antas ng karahasan at panganib sa mga sibilyan at opisyal ng pamahalaan.

Tinukoy rin niya ang mga hiwalay ngunit kaugnay na insidente sa rehiyon, kabilang ang encounter sa mga grupong ekstremista at ang ambush sa mga sundalong nakasibilyan sa Lanao del Norte, kung saan ang mga dating rebelde ay nagpahayag ng pagtuligsa at pakikipagtulungan sa awtoridad. Para kay Mastura, pinapakita nito na masalimuot ang security environment, ngunit ibang usapin ang paglabas ng RPG—dahil ito ay kwalitatibong pag-angat ng kakayahan ng mga armadong aktor.

Binigyang-diin ng mambabatas na isang direktang tama ng RPG ay maaaring magdulot ng malawakang pinsala at pagkasawi, kaya’t hindi ito ordinaryong armas na maaaring ipagsawalang-bahala. Dahil dito, hinikayat niya ang media na ituon ang tanong sa mga institusyong may mandato sa seguridad, kabilang ang security sector at mga peace mechanism, hinggil sa mga kontrol at hakbang upang maiwasan ang muling paggamit ng heavy weapons.

Giit ni Mastura, dapat sagutin ng pambansang pamahalaan at ng mga dating armadong grupo ang tanong kung ano ang konkretong control measures upang hindi na maulit ang ganitong insidente. Aniya, maaaring hindi ganap na mapigilan ang lahat ng krimen, ngunit kailangang may malinaw at agarang aksyon upang pigilan ang pagkalat at paggamit ng RPG sa sibilyang espasyo.

“Ito ay alarming. Kung may RPG ngayon, ano ang susunod? Proliferation ba? Iyan ang dapat sagutin,” diin ni Mastura.

Ang pahayag ay naglalatag ng matinding hamon sa decommissioning, arms control, at security governance, habang patuloy ang imbestigasyon sa insidente—isang paalala na ang kapayapaan ay hindi lamang usapin ng intensyon, kundi ng mahigpit na kontrol sa kakayahan at armas.