COTABATO CITY — Mariing tinutulan ni Forester Hadji Kahal Q. Kedtag ang resolusyong inihain ni Abdulbasit R. Benito na humihikayat sa Kongreso ng Pilipinas na palitan ang pangalan ng Maguindanao del Sur bilang “Province of Buayan.”

Sa isang Privilege Speech tahasang sinabi ni MDS Board Member Kedtag na hindi niya maaaring suportahan ang panukala dahil ito umano ay may kinikilingan, kulang sa konsultasyon, at may seryosong implikasyon sa pagkakaisa at identidad ng lalawigan.

Ayon kay Kedtag, ang pag-aampon ng iisang ancestral name bilang opisyal na pangalan ng probinsya ay nag-aangat lamang sa isang identidad habang isinasantabi ang iba pang pantay at mahalagang pinagmulan ng mamamayan, partikular ang Maguindanao, Kabuntalan, at Buayan, na aniya’y sabay-sabay na humubog sa kasaysayan at lipunan ng lalawigan.

“Ang aming mga ninuno ay magkakasamang nagtatag at nagtaguyod sa lupaing ito. Walang isang identidad ang maaaring itaas habang ang iba ay itinutulak sa gilid,” diin ni Kedtag.

Binigyang-diin din ni Kedtag na ang resolusyon ni MP Benito ay inihain nang walang sapat na abiso at malawakang konsultasyon sa mga mamamayan ng lalawigan. Aniya, hindi sapat na batayan ang historical reference lamang, lalo na kung ang resulta ay maaaring magdulot ng pagkakahati at pakiramdam ng exclusion sa mga sektor na hindi kinonsulta.

Ipinaliwanag niya na ang pagpapalit ng pangalan ng isang probinsya ay may malalim na epekto sa legal identity, public records, institusyon, at kolektibong kamalayan ng mamamayan, kaya’t nararapat lamang umano na ito ay dumaan sa malinaw, inklusibo, at demokratikong proseso, kabilang ang malawakang konsultasyon at posibleng plebisito.

Habang iginiit ng kampo ni MP Benito na ang panukala ay isang hakbang tungo sa historical justice at cultural recognition, sinabi ni Kedtag na ang kasaysayan ay dapat magsilbing tulay ng pagkakaisa, hindi mitsa ng pagkakahati.

“Ang tunay na katarungan sa kasaysayan ay yaong kumikilala sa lahat, hindi lamang sa iilan,” pahayag niya.

Sa pagtatapos ng kanyang talumpati, nanindigan si Kedtag na ang Bangsamoro Transition Authority ay dapat tumuon sa mga agarang pangangailangan ng mamamayan—kabuhayan, edukasyon, serbisyong pangkalusugan, at inklusibong pamamahala—at tiyaking ang anumang hakbang sa identidad at kasaysayan ay dumaraan sa tamang proseso at pahintulot ng taumbayan.